Akder - Akışkan Gücü Derneği

Hidrolik yön denetim valfleri hidrolik yağın yönünü denetleyen devre elemanlarıdır. Bir hattın başka bir hatta bağlanmasını ya da kapanmasını denetleyebileceği gibi pompa tarafından aktarılan yağın hidrolik silindir ya da hidrolik motorun hatlarına yönlendirerek aktüatörlerin hareketlerini denetleyebilmemizi sağlar. 

Sürgülü tip yön valfleri hidrolik devrelerde karşımıza en çok çıkan valflerdir. 3 konumlu valfler orta konumlarına göre isimlendirilmektedir. Piyasada çok sayıda değişik orta konuma sahip valf görmemiz mümkündür. Bunlardan kapalımerkez ve açık merkez dediğimiz iki tipi burada birbirlerine kıyaslayarak inceleyeceğiz.

 

 

Hem açık hem de kapalı merkez valflerde orta konum dışında kalan diğer iki konum valfin sırasıyla A ve B hatlarına basınç gönderme veya tanka yönlendirme görevini görür. Dolayısıyla bu iki konumda iki tip valf için herhangi bir farklılık yoktur. Sürgüye kol yada bobinler ile herhangi bir uyarı verimediğinde, sürgü iki tarafındaki yaylar aracılığı ile orta konumda durur. İki valf arasındaki fark ise burada ortaya çıkar. Kapalı merkez valflerde orta konumda A, B, P ve T hatlarının tamamen kapalıdır. Bunun sonucu olarak valfin kumanda ettiği hidrolik silindir yada hidrolik motoru durdurduğumuzda pompa hattının önü kapanacağından dolayı pompa, devrede emniyet valfi üzerinde yapılan basınç ayarında çalışır ve pompanın aktardığı yağı emniyet valfinden tanka aktarır.   

Açık merkez valflerde kapalı merkez valflerden farklı olarak valf uyarılmadığında yani valf orta konumda iken pompa basınç hattındaki yağ tank hattına bağlanarak, pompanın emniyet valfini yüksek basıncta açmasına gerek kalmadan yön valfinin içerisinden tanka kolay bir şekilde geçer. Yukarıdaki şekilde açık merkez ve kapalı merkez valfin kıyaslamasını görmek mümkündür. Slindir ara bir konumda kilitli olduğu anda kapalı merkez valfin yer aldığı devrede sistem basıncı 200 bar iken, açık merkez valfin yer aldığı devrede ise sadece 2 bar basınç oluşmaktadır. Burada oluşan bu düşük basıncın sebebi ise hidrolik yağın yandaki sürgünün içinden geçerken oluşacak dirençtir.

Buradaki en önemli fark orta konumda düşük basınçta çalışmak, dolayısıyla hidrolik yağın ısınmasını engellemek, enerji sarfiyatını azaltmak ve tüm ekipmanların ömrünü uzatma açısından avantaj sağlayacaktır.